دوره دکترا

دوره دکترا در هندوستان یک دوره صرفاً تحقیقاتی (Research) می باشد. طول رسمی این دوره حداقل دو سال است و در بیشتر دانشگاه ها هم رایگان است. البته در بعضی از دانشگاه ها مبلغی در حدود 1500 دلار در سال به عنوان شهریه از دانشجویان اخذ میکنند. در این دوره دانشجو می بایست ابتدا در حوزهای که تمایل دارد پروپوزالی (طرح تحقیق-Proposal) تهیه نماید. سپس با برقراری ارتباط با استادی در دپارتمان مربوطه که مجاز به سرپرستی دانشجویان دکترا میباشد اقدام به اصلاح پروپوزال نماید. پس از تایید پروپوزال توسط این استاد، پروپوزال به همراه سوابق علمی دانشجو در یک کمیته در دپارتمان مربوطه با حضور اساتید صاحب نظر در آن حوزه، مورد بررسی قرار میگیرد.در این جلسه دانشجو می بایست پروپوزال خود را ارائه و از آن دفاع کند. چنانچه این کمیته پروپوزال مربوطه را تایید کردند مراتب بوسیله یک صورتجلسه به همراه مدارک دانشجو به کمیته ای به نام کمیته "تحقیق و تشخیص (Research & Recognition)" در دانشگاه ارسال می شود. چنانچه این کمیته هم پروپوزال و سوابق علمی پژوهشی دانشجو را تایید نمود، پس از انجام سلسله مراتب کارهای اداری در دانشگاه، برای متقاضی پذیرش مقدماتی صادر می شود. متوسط زمان دریافت این پذیرش در دانشگاه های مختلف حدود دو ماه پس از تایید استاد راهنماست. پس از اخذ این پذیرش و انجام اداری کارها در دانشگاه، دانشجو می بایست این پذیرش و مدارک دیگری را همراه با فرم های مخصوص به "وزارت توسعه منابع انسانی هندوستان" MHRD)) ارسال نماید. پس از ارسال این مدارک وزارت متبوع مدارک دانشجو را از نظر عدم مغایرت با قوانین ملی هندوستان، پایبندی به شئونات اجتماعی، عدم ایجاد تنش های سیاسی و قومی، عدم مسافرت به مناطق مرزی و ... مورد بررسی قرار میدهد. چنانچه کار تحقیق پیشنهادی مغایر با قوانین این وزارتخانه نباشد به دانشجو اجازه تحقیق داده می شود. متوسط زمان اخذ این اجازه 5 ماه است. با در دست داشتن این مجوز به همراه مدارک تحصیلی دیگر، دانشجو میبایست به سفارت هندوستان در ایران مراجعه و ویزای تحقیقاتی (Research Visa) را دریافت نماید. این ویزا با امکان ورود و خروج نامحدود و با اعتبار سه تا چهار ساله صادر میشود. پس از اخذ ویزا رسماً کار تحقیق دانشجو شروع میشود.

با توجه به پیچیدگی و زمانبر بودن فرایند اخذ پذیرش دوره دکترا چند نکته را به آگاهی عزیزان متقاضی می رسانیم:

1. برای پیدا نمودن استاد راهنمای مناسب، نوشتن یک پروپوزال خیلی خوب یک پیش شرط اساسی است. اساتید خوب معمولاً دانشجویانی را میپذیرند که در ابتدا پروپوزال شان به بهترین نحو ممکن نوشته شده باشد. 

2. میزان تسلط به زبان انگلیسی یک فاکتور بسیار مهم در اخذ پذیرش و انجام پایان نامه دکتراست. توصیه اکید ما به دوستان این است که نسبت به تقویت زبان خود اقدام نمایند. با توجه به زمانبر بودن فرایند اخذ پذیرش دکترا، دانشجویان می توانند با اخذ پذیرش دوره های زبان وارد هندوستان شوند و همزمان با شرکت در کلاس های زبان و تقویت آن، از نزدیک پیگیر کارهای مربوط به دوره دکترا خود باشند. 

3. در دوره دکترا و در اکثر قریب به اتفاق دانشگاه ها، گرایش در رشته ها وجود ندارد و در حقیقت موضوع پایان نامه تعیین کننده گرایش است.

4. کلیه دانشجویان خارجی می بایست در سال اول غیر از شهریه مبلغی را به عنوان ورودیه دانشجویان خارجی به دانشگاه پرداخت نمایند. این مبلغ بسته به دانشگاه بین 500 تا 700 دلار و برای کلیه مقاطع (لیسانس، فوق لیسانس و دکترا) یکسان است. دانشجویان دوره های زبان و سایر دوره های کوتاه مدت از پرداخت این مبلغ معاف هستند.

نظر به پیچیدگی کار اخذ پذیرش، خوشحال میشویم که راهنمای شما در تمام مراحل کار باشیم. برای آگاهی از خدمات ما در خصوص اخذ پذیرش دوره دکترا با ما تماس بگیرید.

  نحوه نگارش طرح تحقيق یا پروپوزال

یکی از مهمترین فاکتور های تاثیر گذار بر موفقیت در اخذ پذیرش دکترا و شاید مهمترین فاکتور ، موضوع طرح تحقیق (پروپوزال) و کیفیت نگارش آن است. در هندوستان معمولاً به سوابق تحصیلی دانشجو کمتر توجه دارند و آن چه که بیشترین اهمیت را دارد در حقیقت کاری است که دانشجو میخواهد انجام دهد، بنابراین هرچقدر پروپوزال  با کیفیت تر و اصولی تر باشد به همان میزان شانس پیدا کردن استاد راهنما و اخذ پذیرش بالاتر خواهد رفت./>

برای نگارش پروپوزال استانداردهای مختلفی وجود دارد که اتفاقاً اکثر آنها هم در دانشگاه های هند مورد قبول قرار گرفته اند، اما جهت آشنایی یکی از روش های مرسوم نگارش پروپوزال به همراه محتوای آن در اینجا معرفی می گردد. این روش در اکثر قریب به اتفاق دانشگاه های هند مورد تأئید است لذا پیشنهاد می شود حتی المقدور این استاندارد ها را جهت نگارش پروپوزال رعایت شود.

1-   عنوان پروپوزال:

عنوان پروپوزال در حقیقت تابلوی یک پروپوزال و نشانگر محتوای آن است. هر قدرعنوان پروپوزال بهتر انتخاب گردد، مستقیماً میزان موفقیت در اخذ پذیرش بالاتر خواهد رفت. این قسمت می بایست به طور مشخص ماهیت انجام کار را نشان دهد. در تیتر پروپوزال دقیقاً باید کاری که قرار است انجام شود حداکثر در 12 کلمه بیان گردد. تیتر نباید کلی و مبهم باشد و یک خواننده با خواندن آن باید به محتوای کل پروپوزال پی ببرد.

2-  مقدمه:

در این قسمت به طور کلی باید موضوع تحقیق، علت و اهمیت انتخاب موضوع، اهمیت تحقیقات و کاربرد تحقیق توضیح داده شود.

3-   تحقیقات پیشین:

در این قسمت می بایست خلاصه تحقیقات انجام شده قبلی را در ارتباط با موضوع پروپوزال با ذکر منابع تبیین نمود.

4-  هدف تحقیق و فرضیه ها:

در این بخش می بایست هدف از انجام تحقیق بیان گردد. فرضیه ها به صورت دسته بندی شده مشخص شود. تا حد امکان فرضیه ها باید خلاصه، جامع و کامل باشد.

5-  روش تحقیق (متدولوژی):

در این بخش باید تعداد نمونه ها، روش نمونه گیری، ابزار تحقیق، روش انجام کار، روش های آماری تجزیه و تحلیل کیفی و کمی داده ها به طور کامل و دقیق توضیح داده شود. با توجه به این که تقریباً مهمترین قسمت پروپوزال پس از موضوع، این قسمت است می بایست توجه ویژه ای به این بخش شود. لازم به ذکر است که برخی از اساتید پس از موضوع تحقیق صرفاً این بخش را مطالعه نموده و نسبت به رضایت و یا عدم رضایت خود برای پذیرش دانشجو نظر می دهند. به همین دلیل این بخش را باید کاملاً دقیق تهیه نمود.

6-  محدودیت های تحقیق:

در این بخش محقق می بایست مشکلات علمی، اجتماعی، اقتصادی و ... و موانع انجام کار را به درستی بیان نماید.

7-  منابع و مؤاخذ:

در این قسمت باید با پیروی از استانداردهای موجود کلیه منابع ذکر شده در پروپوزال ارائه گردد.

طریقه اخذ پذیرش در PHD

ابتدا بايد مدارک ليسانس و فوق ليسانس و ريز نمرات ترجمه و تاييد شود (مانند دوره ليسانس) اين مدارک به همراه کپی پاسپورت و عکس ارسال می گردد. در کنار اينها بايد تز يا پروپزال هم اضافه شود که در10-5 صفحه بايد تهيه شود و بعداز اين مدارک توسط استاد راهنمای مورد نظر تائيد شود. پيدا کردن استاد راهنما يک کار بسيارسخت است به دليل اينکه معمولا دستمزد بالا طلب می کنند و همچنين با حجم بالاي دانشجوی خارجی اکثر اساتيد دارای 3-4 شاگرد هستند که اين MAX تعدادی است که يک استاد راهنما می تواند داشته باشد. بعد از تائيد و امضای استاد راهنما و دانشگاه و ثبت مدارک در دادگاه (يعنی تعهد مبنی بر حضور دانشجو در اسرع  وقت در دانشگاه و پايبندی به موازين اخلاقی در هندوستان) پذيرش موقت PHD صادر می شود. دانشجو با اين پذيرش در مدت کم نمی تواند ويزای تحقيقاتی(مخصوص دوره دکتری) دريافت کند و از طرفی بايد در کوتاه ترين زمان ممکن در دانشگاه حضور پيدا کرده و در جلسه دفاعيه از پروپزال (تز) شرکت کند در صورت قبولی در اين جلسه دفاعيه شخص به عنوان دانشجوی رسمی PHD مشغول به تحصيل می شود بنابراين با توجه به اينکه با پذيرش موقت دوره PHD در کوتاه مدت نمي توان به هند آمد به دانشجويان PHD توصيه مي گردد يکی از 2 راه زيررا انتخاب کنند:

 1.     اخذ ويزای توريستی.

 2.     درخواست پذيرش برای دوره های زبان یا دانشگاه حضور در هند با ويزای دانشجويی .

توصيه ما انتخاب راه دوم است چون تبديل ويزای توريستی به دانشجويی در هند امکانپذيرنيست و شخص بايد حتما برای تعويض عنوان ويزا به ايران و سفارت هند مراجعه کند و دليل ديگر اينکه دانشجو با ويزای دانشجويی  می تواند در هند تعويض ويزا کند و ويزای تحقيقاتی بدون حضور در ايران دريافت کند و هم اينکه دوره زبان به دانشجو کمک می کند تا به استاد رابطه گفتاری موثرتری داشته باشد.

اخذ پذيرش دورة‌ دكترا Ph.D در تمامي دانشگاههاي هند تقريباً يكسان است . دانشگاه ، دوره هاي تحقيقاتي دكترا را در رشته هاي مختلف در يك ليست ارائه مي دهد.

متقاضي مي تواند دورة‌ دكترا را در دپارتمان دانشگاه يا موسسات تحقيقاتي تأييد شده زير نظر يك استاد راهنماي تأييد شده از طرف دانشگاه مربوطه انجام دهد .قوانين مربوط به واجد شرايط شدن ، ثبت شدن ، نظارت ، تسليم و ارزيابي تز سپس ارائه شفاهي و دفاعيات تز بصورت زير است :

واجد شرايط شدن:  Eligibility
براي پذيرش دورة‌ Ph.D  در يك موضوع خاص متقاضي بايد داراي مدرك فوق ليسانس با حداقل نمرة‌ قبولي 50% باشد .

ثبت شدن: Registration   يا Admission  
- متقاضي دوره Ph.D بايد به معاونت آموزشي دانشگاه مراجعه و فرمهاي مخصوص پذيرش دكترا را تكميل و فيش مربوطه را پرداخت نمايد .

- متقاضي همراه با فرم تكميل شده 8 نسخه از پروپزال دكتراي( Proposal Ph.D )خود را به گروه مربوطه ارائه مي دهد .
بر اساس گواهي واجد شرايط شدن و همچنين امضاء استاد راهنما مبني بر اعلام آمادگي وي براي قبول راهنمايي متقاضي رئيس گروه مربوطه پذيرش موقت Admission Provisional را صادر مي نمايد .

-  پس از دريافت پذيرش موقت، متقاضي بايد معرفي (Presentation  )مختصري از محدودة مرتبط با طرح تحقيقاتي خود را در حضور استاد راهنما( Research Guide )خود و دو استاد راهنماي ديگر ارائه دهد .اين معرفي توسط رئيس گروه و با پيشنهاد تاريخ و محل برگزاري توسط استاد راهنماي دانشجو(متقاضي) صورت مي پذيرد .
گزارش مربوط به معرفي( Presentation ) فوق مدت يك ماه از تاريخ برگزاري معرفي بايد به دانشگاه و كميته مربوطه ارسال گردد.اين معرفي بايد در مدت شش ماه پس از حدود پذيرش موقت صورت پذيرد.

- کميته عنوان( Topic )مورد نظر را تأييد و در مورد موضوعات ناهمگن، استاد راهنماي ديگري را به صورت

 Co-guide انتخاب مي كند .

- چنانچه معرفي، رضايتمندي لازم كميته را حاصل نكرد ،‌پيشنهاديه( Proposal ) مرجوع مي گردد و متقاضي بايد يك پروپزال جديدي را ارائه دهد .

- تاريخ پذيرش موقت همان تاريخ پذيرش مي باشد كه براي مدت 5 سال اعتبار دارد .تمديد تاريخ حداكثر 2 سال مي باشد و با درخواست متقاضي و قبول كميته امكان پذير است .

- در صورت تمايل متقاضي عنوان و پروپزال مي تواند تغييرات مختصري داشته باشد منوط به آن كه رئيس گروه در خواست ارسال توسط استاد راهنما و رئيس مركز تحقيقاتي را تأييد كند .

- طبق قوانين دانشگاه ، متقاضي نمي تواند همراه با پذيرش دوره Ph.D پذيرش در مقاطع ديگر را همزمان داشته باشد .

نظارت
- استاد راهنما
* متقاضي دورة‌ Ph.D اين اختيار را دارد كه استاد راهنماي خود را از بين ليست اسامي استادان راهنماي مورد تأييد دانشگاه انتخاب كند .
* طبيعتاً متقاضي بايستي دورة Ph.D خود را تحت نظارت استاد راهنما كه او را پذيرفته است ، انجام دهد. به هر حال كميته ممكن است اجازه تغيير استاد را به استاد ديگر صادر كند مشروط بر اينكه هر دو استاد نامه هاي خود را مبني بر قبول انصراف (استاد فعلي ) و پذيرش (استاد جديد ) صادر كرده باشند .در چنين حالتي دانشجو بايد پس از مدت يك سال از تاريخ تغيير استاد راهنما تز خود را به دانشگاه ارائه دهد و كمتر از اين مدت مورد قبول كميته واقع نخواهد شد .درصورت بروز اختلاف يا در دسترس نبودن استاد، رئيس گروه موضوع را پيگيري مي كند .
* استاد راهنما نمي تواند همزمان بيشتر از 8 دانشجوي Ph.D داشته باشد .اما با پيشنهاد كميته ، مجمع تحقيقات و آموزشي دانشگاه BUTR كه بالاترين مرجع تصميم گيري آموزشي است مي تواند به 10 دانشجو ارتقاء دهد .
* در موارد خاص به پيشنهاد كميته ،‌مجمع ،مجوز پذيرش دانشجو در Ph.D بدون نظارت استاد راهنما و صرفاً بطور مستقل را صادر مي كند به شرط آنكه رئيس گروه، محل تحقيقات دانشجو را تأييد نمايد .

- پيشرفت
* تمامي دانشجويان پذيرش شده بايستي محل تحقيقات و گزارش پيشرفت كار خود را هر شش ماه به رئيس گروه ارائه دهند .
* اگر دانشجو نتواند حداكثر سه گزارش خود را در طول يك سال و نيم ارسال نمايد، پذيرش او باطل خواهد شد .
* گزارش پيشرفت بايد توسط رئيس گروه به كميته پيشرفت كه اعضاي آن شامل a) رئيس محل تحقيقات b) استاد راهنما و c) يك استاد راهنما به پيشنهاد رئيس گروه يا دانشكده مربوطه مي باشد ارسال گردد و كميته شرح مختصري از گزارش پيشرفت ارائه شده توسط دانشجو را تهيه مي كند .

تسليم و ارزيابي پايان نامه
- تسليم پايان نامه
* تسليم پايان نامه مي تواند هر زماني پس از گذشت دو سال از پذيرش باشد .حداقل سه ماه قبل از تسليم پايان نامه، دانشجو بايد با هماهنگي رئيس مركز تحقيقات طبق درخواست دانشجو و تأييد استاد راهنماي خود ، سمينار قبل از تسليم پايان نامه را ارائه دهد .
* دانشجو بايستي در زمان ارائه سمينار 15 نسخه از Synopsis  (خلاصه پايان نامه حداكثر 4 صفحه ) را از طريق استاد راهنما ارسال نمايد .
* دانشجو مجاز است پايان نامه خود را دو ماه تا شش ماه پس از ارسال Synopsis ارسال نمايد .در غير اين صورت مشمول جريمه و حتي ابطال Synopsis مي گردد.
* پايان نامه بايد صحافي شده و جلد باشد . همچنين لوح فشرده CD آن نيز در اختيار قرار گيرد .
* تايپ و صفحه آرائي پايان نامه بايد بصورت زير باشد :
+كاغذ مورد استفاده با استاندارد A­4 باشد .
+چاپ فقط بر روي يك صفحه از كاغذ بوده و فاصله بين خطوط يك و نيم اينچ باشد .
+در حاشيه فاصله يك و نيم اينچ رعايت شده باشد .
+پوشش پايان نامه نبايستي بيشتر از 330 گرم باشد .
+عنوان تز ، نام دانشجو ،‌مدرك ، نام استاد ، محل تحقيقات و ماه و سال بر پوشش و همينطور صفحه اول چاپ شده باشد .
+پايان نامه بصورت لوح فشرده CD  تهيه گردد. 
* پايان نامه شامل يك گواهي از طرف استاد راهنما و تعهد دانشجو مبني بر اينكه كار تحقيقات انجام شده ، محتوا و منابع آن توسط دانشجو بوده است مي باشد .
* پايان نامه براي دانشجويان خارجي بايد به زبان انگليسي باشد .

- تعيين مصحح ها

* مرحلة‌ تعيين مصحح ها پس از اينكه دانشجو پايان نامة‌ خود را تسليم مي كند سريعاً شروع مي گردد.
*  پايان نامه توسط سه مصحح (داور) Referees ارزيابي مي گردد.يك نفر از داخل ايالت (محل دانشگاه ) و دو نفر خارج از ايالت .
* تعيين مسئول Chairman دفاعيات (شفاهي ) پايان نامه توسط رئيس محل تحقيقات انجام مي پذيرد .
*  داور داخلي دانشجو استاد راهنماي وي است .

ارزيابي
پس از آنكه مجمع مصحح پايان نامه را جهت تصحيح پذيرفتند ، شخص كنترل كننده از سه مصحح  اوليه دعوت بعمل مي آورد .زماني كه مصحح ها دعوت نامه را پذيرفتند مجمع پايان نامه ها را ظرف دو ماه از تاريخ دريافت تز به شخص كنترل كننده ارسال مي كنند .در صورت عدم ارسال ،‌كنترل كننده بلافاصله نامة يادآوري را ارسال و حداكثر زمان يك ماه را تعيين مي كند .

گزارشات مثبت ارسالي توسط مصحح ها (داورها )بلافاصله به رئيس محل تحقيقات ارسال مي گردد و وي پس از بررسي هاي لازم جلسه دفاع از تز را تنظيم مي كند .

دفاع از تز (شفاهي )
- تاريخ ،‌روز، ساعت و محل برگزاري دفاع از تز توسط رئيس محل تحقيقات حداقل 8 روز قبل تعيين مي گردد.معمولاً دفاعيات از تز در دانشگاه انجام مي پذيرد .

- دفاع از تز در حضور يك داور خارجي ،‌داور داخلي و رئيس هيأت دفاعيات  Chairpersonانجام مي پذيرد .

- چنانچه هيچكدام از داورهاي خارجي در جلسة‌ دفاعيات شركت نكنند ،‌بر اساس پيشنهاد استاد راهنما و رئيس دانشكده استاد راهنماي خبره بعنوان داور خارجي در جلسة دفاعيات شركت مي كند .در صورتي كه استاد راهنما آمادگي لازم جهت شركت در جلسه دفاعيات را نداشته باشد، رئيس دانشگاه بر اساس پيشنهاد رئيس محل تحقيقات و رئيس دانشكدة‌ فردي را به عنوان اتا راهنماي خبره تعيين مي كند .
- مصحح ها پس از حضور در جلسة‌ دفاعيات ، گزارش خود را به كميتة‌ اجرائي دانشگاه مبني بر اخذ مدرك دكترا به دانشجو اعلام مي كنند
- چنانچه دفاعيات رضايت بخش نباشد، مصحح ها درخواست تجديد جلسة‌ دفاعيات را  مي كنند، البته تاريخ جلسه بايد حداقل يك ماه پس از تجديد نظر باشد .
- نتيجه كل در خصوص صدور گواهي موقت مدرك دكترا توسط كميته اجرائي ظرف مدت 8 روز پس از ارسال گزارش مثبت داورها صادر مي گردد.

توصیه بسیار مهم

از آنجایی که کلیه مراحل اخذ پذیرش، تحقیق و تحصیل نیازمند مقداری تسلط به زبان انگلیسی است و ضعف در این مورد می تواند لطمات زیادی وارد کند بطوری که در بسیاری از موارد عدم صدور پذیرش صرفاً بدلیل ضعف داوطلب در برقراری ارتباط با استاد و تبیین موضوع تحقیق می باشد به متقاضیان محترم که هیچ گونه آشنایی به زبان انگلیسی ندارند، توصیه می شود ابتدا در یکی از دوره های زبان شرکت کنند. این عزیزان می توانند در حین دوره، راسا به پیدا کردن استاد راهنما و ثبت نام دکتری اقدام نمایند. ضمن آنکه مشاورین ما نیز نهایت تلاش و همکاری خود را در این امر مبذول خواهند نمود.

مدارک مورد نیاز برای پذیرش تحصیلی دکتری

1- ترجمه تایید شده مدرک و ریز نمرات کارشناسی ارشد و کارشناسی

2- چهار قطعه عکس

3- طرح تحقیق پروپوزال     

4- کپی صفحه اول گذرنامه

5- مدرک تکمیلی مثل توصیه نامه و ریزومه چنانچه به زبان انگلیسی باشد

اعتبار مدرک تحصیلی

مدرک دکتری دانشگاهای هند(مخصوصا شهر میسور) از اعتبار خوبی در سطح جهان برخوردار می باشد و ایران چهار دانشکده فیزیک، آمار، جانورشناسی و شیمی را با درجه ممتاز ارزشیابی می کند و سایر دانشکده ها را با درجه خوب مورد تایید قرار می دهد.